Wie doet wat bij een crisis of ramp?
Burgemeester
De burgemeester is (bestuurlijk) verantwoordelijk voor het goed laten verlopen van de bestrijding (van de gevolgen) van een ramp. Samen met vertegenwoordigers van verschillende diensten vormt de burgemeester een rampenstaf. Omdat de burgemeester bestuurlijk verantwoordelijk is, kan hij door de gemeenteraad ter verantwoording worden geroepen over de manier waarop leiding is gegeven aan de bestrijding van de ramp.
De brandweer
De brandweer is de spil in de rampenbestrijding. De brandweercommandant heeft de operationele leiding bij het bestrijden van de ramp en alles wat op het rampterrein gebeurt staat onder zijn leiding. De commandant zit in de gemeentelijke rampenstaf en vertaalt de beslissingen die daar worden genomen in acties die men buiten uitvoert. De commandant coördineert verder de werkzaamheden van de hulpverleningsdiensten. Op het rampterrein is de eerste taak van de brandweer het redden van mensen en dieren. Natuurlijk blussen de brandweermensen ook branden en ze verrichten metingen om na te gaan of er gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen.
Geneeskundige diensten
Gewonden van een ramp moeten zo snel mogelijk hulp krijgen. De verpleegkundigen van de ambulances verlenen meestal de eerste hulp en proberen de slachtoffers zo stabiel te krijgen dat ze naar het ziekenhuis kunnen worden vervoerd.
GHOR betekent geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio. Deze organisatie belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening en met de advisering van andere overheden en organisaties op dat gebied.
Politie
De politie zorgt er voor dat de brandweer en de ambulancediensten hun werk kunnen doen. Politiemensen zetten het terrein af, nemen verkeersmaatregelen en stellen soms een veiligheidszone in rond een rampterrein. Als slachtoffers niet goed te identificeren zijn, komt het Rampen Identificatie Team van de politie in actie. Dit is een team van deskundigen dat wordt samengesteld op het moment dat het nodig is. Het bestaat uit specialisten die gezamenlijk dit werk doen. Het Identificatieteam maakt onderdeel uit van het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD).
Het leger
Defensie kan militairen inzetten voor de bestrijding van een ramp. Defensie heeft hiervoor ongeveer 4.600 militairen beschikbaar. Het leger kan bij een ramp bijvoorbeeld worden ingezet om mensen te evacueren.
Gemeentelijke diensten
Achter de schermen spelen verschillende gemeentelijke diensten een belangrijke rol bij vooral de bestrijding van de gevolgen van een ramp. Het gebeurt wel eens dat er straten of soms zelfs hele woonwijken moeten worden geëvacueerd. De opvang van deze mensen is een zaak van de gemeente. De gemeentelijke diensten zorgen voor praktische opvang, zoals een tijdelijk dak boven het hoofd en eten, maar ook voor geestelijke opvang. Ook registreert de gemeente de gedupeerden van een ramp en helpt zij vaak bij de afhandeling van schade, waarvoor de getroffenen niet verzekerd zijn.
Andere instellingen
Het hangt van de soort ramp af welke andere instellingen bij de bestrijding ervan zijn betrokken. Gaat het om wateroverlast, zoals een dijkdoorbraak of hoog water door overvloedige regen, dan spelen de waterschappen een rol. Is het een ramp voor onze kust, dan wordt de kustwacht erbij betrokken. Maar er zijn ook andere instellingen actief. Het Rode Kruis heeft een taak bij de opvang van gewonden in rampsituaties. Organisaties van reddingshonden kunnen worden ingeschakeld bij het zoeken naar slachtoffers onder puin en het Leger des Heils bewijst soms goede diensten door gedupeerden, maar ook hulpverleners, te voorzien van broodjes en soep.
Opschaling:
Vanaf het moment dat is vastgesteld dat is voldaan aan de criteria voor de grootschalige opschaling beginnen de volgende onderdelen of functionarissen binnen de gestelde tijd met de uitvoering van hun taken:
-
a. een eerste commando plaats incident binnen dertig minuten;
b. de leidinggevenden binnen een regionaal operationeel team binnen vijfenveertig minuten, met uitzondering van de leidinggevende van de sectie informatiemanagement die binnen dertig minuten begint;
c. de voorlichtingsfunctionaris regionaal operationeel team binnen dertig minuten;
d. de sectie informatiemanagement van een regionaal operationeel team binnen veertig minuten;
e. de overige secties van een regionaal operationeel team binnen zestig minuten;
f. een team bevolkingszorg binnen negentig minuten met uitzondering van de functionaris die met de coördinatie van de voorlichting is belast en die binnen dertig minuten begint, en g. een gemeentelijk beleidsteam binnen zestig minuten vanaf het moment dat de burgemeester het beleidsteam bijeen heeft geroepen.
Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdingsprocedure
GRIP 0
GRIP 0 staat voor de normale situatie. Normale dagelijkse werkzaamheden van de operationele diensten zijn dan aan de gang.
GRIP 1
Bij opschaling naar GRIP 1 houden de diensten zich voornamelijk bezig met de bronbestrijding naar aanleiding van het zogenaamde motorkapoverleg. Conflict- en Crisisbeheersing (CCB) belt:
- Ambtenaar Rampenbestrijding
- Burgemeester
- Gemeentesecretaris
- Piket Voorlichting
- Specialist/vertegenwoordiger
- Eventueel een Actie Centrum
GRIP 2
In een GRIP 2 situatie probeert men naast de bestrijding van de bron ook de effecten van de ramp te beperken of stoppen. Conflict- en Crisisbeheersing van de politie belt bij GRIP 2 dezelfde functionarissen en organisaties als bij GRIP 1, met als toevoeging:
- Alle Actiecentra opkomen
- Eventueel Gemeentelijk Coördinatie Team (in het Haags model verplicht)
- Eventueel Gemeentelijk Management Team
GRIP 3
In GRIP 3 is de bedreigt de ontstane situatie het welzijn van de bevolking. Conflict- en Crisisbeheersing van de politie belt bij GRIP 3 dezelfde functionarissen en organisaties als bij GRIP 2, met als toevoeging:
- Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) volledige bezetting
GRIP 4
In de GRIP 4 situatie is de ramp gemeentegrensoverschrijdend en zijn er neveneffecten mogelijk zoals schaarste. Conflict- en Crisisbeheersing van de politie belt bij GRIP 4 dezelfde functionarissen en organisaties als bij GRIP 3, met als toevoeging:
- Regionaal Beleidsteam (RBT) schuift aan ter ondersteuning van de coördinerende burgemeester
